Pera del Vomano to nazwa, którą prof. Silverio Pachioli określa pomidora uprawianego przez Kevina Recchiutiego w gospodarstwie Dal Moro w Abruzji. Jego historia prowadzi od rodzinnego wyboru nasion do dojrzałego owocu podanego z chlebem i oliwą. Pokazuje, dlaczego przy zachowywaniu lokalnych pomidorów warto wracać zarówno na pole, jak i do stołu.
Jak w Dal Moro wybiera się nasiona od pokoleń?
Dziadek Kevina Recchiutiego pracował jako robotnik rolny w Castel Nuovo Vomano. W latach sześćdziesiątych razem z braćmi kupił ziemię w Notaresco. Rodzina uprawiała tam pomidory, paprykę, fasolę i cukinię. Dziś gospodarstwo prowadzi Kevin. Odziedziczył po poprzednich pokoleniach także sposób pracy. Latem wybiera owoce o charakterystycznym gruszkowatym kształcie, a ich nasiona suszy na słońcu do następnego siewu. Według historii zebranej od rodziny nasiona miejscowego pomidora wybierano w polu już na początku XX wieku. Prof. Silverio Pachioli w rolce szacuje historię samego pomidora na około 150 lat. Historia gospodarstwa Dal Moro · Reportaż Federiki Marini z Notaresco · Nagranie prof. Silverio Pachioliego z Dal Moro — 25 sierpnia 2026 r. (Facebook)
Na stronie gospodarstwa widnieje nazwa Pomodoro a Pera d’Abruzzo, a profesor mówi o pomidorze Kevina Pera del Vomano. W tym artykule opisujemy materiał z konkretnego gospodarstwa; nie zakładamy, że wszystkie nasiona sprzedawane pod podobnymi nazwami dadzą identyczne rośliny. Profesor zainteresował się nim właśnie dlatego, że mimo znajomego gruszkowatego kształtu dostrzegł różnice w zachowaniu roślin i walorach owoców. Kevin i Pachioli opisali rośliny oraz owoce i poddali pomidory ocenie konsumentów zarówno na świeżo, jak i po przetworzeniu na konserwę pomidorową. We współpracy z Uniwersytetem Bolońskim zajęli się również zdrowotnością materiału siewnego pod kątem bakterioz. Zachowanie dawnego smaku wymaga więc także dbałości o to, co wiosną trafi do ziemi. Opis współpracy Kevina i Pachioliego

W końcówce nagrania Pachioli kroi dojrzały owoc i próbuje go na miejscu. Zwraca uwagę na równowagę między kwasowością a słodyczą. Do takiego pomidora wziąłby chleb i oliwę. Co ciekawe, reportaż z gospodarstwa opisuje ten sam miejscowy materiał jako mięsisty, słodki i dobrze znoszący przechowywanie. To przykład, w którym opisywane walory smakowe towarzyszą trwałości owoców. Co tworzy smak pomidora i jak wpływają na niego warunki uprawy? Wyjaśniamy to w osobnym poradniku. Charakterystyka owoców Dal Moro
Co z tej historii można przenieść do własnego ogrodu?
Jeśli masz miejsce tylko na kilka krzaków, nie musisz od razu zmieniać całej uprawy. Zostaw miejsce na swoją sprawdzoną odmianę i obok posadź jedną dawną. Przy wyborze nasion zapytaj, skąd pochodzi materiał, do czego najlepiej nadają się owoce i jak rośliny radziły sobie w warunkach podobnych do Twoich. Opis „mięsisty, dobry na przecier” daje więcej podstaw do decyzji niż samo słowo „tradycyjny”.
Próba na dwie kromki — porównaj smak własnych pomidorów
Zbierz po jednym równie dojrzałym pomidorze z każdej odmiany. Podaj plastry w tej samej temperaturze, bez soli, najlepiej tak, żeby osoba próbująca nie znała ich nazw. Zapytaj, który plaster chętniej położyłaby na drugiej kromce i dlaczego. Zapisz jej własne słowa – choćby „pachnie po przekrojeniu”, „za twarda skórka” albo „dobry, ale brakuje mi kwasu”. Powtórz próbę przy kolejnym zbiorze. Jeśli robisz przetwory, ugotuj osobno dwie małe porcje przecieru. Wynik może zmienić Twój wybór nasion na następny sezon.
W nagraniu pojawia się także obserwacja Kevina dotycząca ochrony owoców przed pluskwiakami. Ten odrębny temat rozwijamy w materiale o biologicznej ochronie pomidora.
O co warto zapytać przed siewem?
Czy dawna odmiana zawsze będzie smaczniejsza?
Sam wiek odmiany tego nie rozstrzyga. Porównaj równie dojrzałe owoce w takiej postaci, w jakiej zwykle je jesz. Pomidor ulubiony na kanapce może wypaść inaczej po ugotowaniu.
Kiedy skończy się sezon, zajrzyj do notatek z degustacji i obejrzyj, które krzaki wydały zdrowe owoce. To będą odpowiedzi na dwa pytania. Co najlepiej smakowało? Co sprawdziło się w Twojej uprawie? Tak możesz zdecydować, który pomidor warto posiać jeszcze raz.
Źródła i opracowanie
Opracowanie: ogrodnik Darek Słowiński, Centrum Zdrowej Uprawy. Historia gospodarstwa pochodzi z poniższych materiałów. Próba na dwie kromki i wskazówki dla czytelnika są komentarzem redakcji. Ilustracja ogrodnika została wygenerowana przez SI; nie jest portretem Kevina ani profesora.
Od historii odmiany do praktyki
Co zrobić, żeby pomidory były słodkie i smaczne? — cukry, kwasy, aromat, światło, woda i dojrzałość.



